HOORCOLLEGE WEEK 3 - Tim Kuik, maandag 21 september 2009

Bespreking gelezen literatuur en het gastcollege

Kembrew McLeod - Confessions of an Intellectual (Property), 2005: Danger Mouse, Mickey Mouse, Sonny Bono, and My Long and Winding Path as a Copyright Activist-Academic
Als introductie haalt McLeod de zaak van hip-hop artiest Danger Mouse naar voren. Hij heeft met het produceren van zijn Grey Album gebruikt gemaakt van de instrumentele fragmenten van het White Album van de Beatles en deze gecombineerd met zang fragmenten van Jay-Z's Black Album. Qua concept een fantastisch idee maar er werd al snel op gereageerd door EMI met een bevel om te stoppen. Ruim 170 websites plaatsten het Grey Album toch op hun website en riskeerde daarmee een rechtszaak. Maar uiteindelijk kwam er geen enkele rechtszaak en werd het album meer dan een miljoen keer gedownload. McLeod geeft ook aan dat deze zaak EMI niet economisch gedupeerd heeft, Jay-Z reageerde op deze zaak door een a capella versie van zijn plaats uit te geven en niemand die van de Beatles houd zou überhaupt het album van Danger Mouse gedownload hebben. Je zou zeggen iedereen blij maar toch werd er moeilijk gedaan over het auteursrecht van de rechthebbenden. Deze zaak van Danger Mouse leidt tot een opsomming van voorbeelden waaruit blijkt dat door de komst van nieuwe media mensen anders zijn omgegaan met auteursrechten.

Zelf heeft Mcleod de zin "freedom of expression®" laten patenteren. Dit is zijn manier om kritiek te geven op de manier waarop cultuur steeds verder wordt geprivatiseerd. Zelf is hij voorstander van het creatief mis- of gebruiken van andermans eigendommen. Gelukkig werd Mcleod's zin snel opgepikt door de media en kreeg hij hiermee toch een stem om zijn kritiek op de intellectuele eigendommen wet grootschalig onder de aandacht te brengen. Ik vind het goed hoe Mcleod de grote rechthebbenden die erg veel macht hebben met gelijke munt terugbetaald. Het is een passende doordachte manier om belangstelling op te wekken.

Mcleod is blij te zien dat er ook tegenbewegingen zijn die bezig zijn met het ontwikkelen van allerlei tactieken omtrent de herziening van de wetten van het auteursrecht. Daarnaast worden er ook nieuwe organisaties opgericht zoals Creative Commons zij dragen de boodschap uit voor minder beperkende regels met betrekking tot de copyright wet. Een uitbreiding van de beschikbaarheid van creatieve werken.

Als afsluiting roept Mcleod de academici onder ons op om onze rechten te beschermen en onszelf te behoeden voor een nog verdere privatisering dat de creativiteit zal onderdrukken en de vrijheid om ideeën uit te wisselen dat essentieel is voor handhaving van een werkende democratie.

Gastcollege Tim Kuik (Stichting Brein) - Internet en auteursrecht/piracy
Tim Kuik is de directeur van de stichting BREIN. BREIN (Bescherming Rechten Entertainment Industrie Nederland) is een Nederlandse organisatie die zich inzet tegen inbreuken op intellectuele eigendommen van auteurs, uitvoerende kunstenaars, uitgevers, producenten en distributeurs van muziek, film, video en interactieve software. Tijdens het college nam hij ons mee door het heden en het verleden van het auteursrecht. Vooral werden er door hem oplossingen geopperd om het illegaal downloaden tegen te gaan. De internet providers waren volgens Kuik ook verantwoordelijk en konden niet meer zomaar hun onschuld aantonen. Ze moeten actief toezicht houden op de gebruiker/eigenaar van een website en de persoonsgegevens van de website eigenaar verifiëren. Dit brengt in de praktijk toch wel enkele problemen met zich mee. Het kost de internet provider erg veel tijd en geld om alles te moeten verifiëren. Daarom opperde Kuik als oplossing dat de internet provider onderdeel moet zijn van het auteursrecht model en de providers hier ook (financieel) van kunnen mee profiteren. In het uiterste geval kunnen zelfs de persoonsgegevens van een gebruiker of een eigenaar vrij worden gegeven. Er kwam dan ook gelijk een vraag uit het publiek of dit niet in strijd was met met de privacyregels. Ik weet niet meer precies wat Kuik hier op antwoordde maar hij staat blijkbaar wel achter deze manier van controle. Hierbij krijg ik het gevoel dat alles moet wijken voor het handhaven van het auteursrecht. Opmerkelijk vond ik ook dat Kuik steeds sprak over een afname van de omzet in de muziekwereld met 50 procent door de komst van het downloaden van illegale muziek. Toen er door Asher een vraag werd gesteld over wetenschappelijke onderzoeken en cijfers kwam dit getal ineens op 20 procent. Hoe is deze andere 30 procent dan te verklaren? Is het niet dat de muziekwereld zelf gewoon te laat heeft ingehaakt op de komst van de digitale mogelijkheden? En hebben ze in het verleden als niet een enorme stijging in omzet gekend door de komst van de CD? Een duidelijk antwoord op die missende 30 procent hebben we van Meneer Kuik niet gekregen. Wat ik goed vond is dat Kuik ook aangaf dat de rechthebbenden zelf ook met alternatieve methoden moeten komen om bijvoorbeeld het legaal downloaden aantrekkelijker te maken. Het is niet alleen de verantwoording van de gebruiker die download maar ook van de artiest zelf. Er moeten nieuwe manieren worden gevonden zodat beide partijen er mee kunnen leven. Daarom vind ik het Creative Commons principe zoals in het artikel van Mcleod wordt beschreven een goede poging om hieraan te voldoen. Er is meer vrijheid tot het gebruik van iemands materiaal maar de beperkingen kunnen door de auteur zelf worden aangegeven.
Als ik kijk naar de presentatiestijl van Kuik vond ik zijn lichaamshouding erg rustig, hij praatte duidelijk en kwam zelfverzekerd over. Verder mistte ik intonatie wisselingen in zijn stem, dit maakte het gehele college enigszins eentonig. 

Persoonlijke uiteenzetting
Als voorbereiding op het gastcollege ging ik Tim Kuik nog snel even googelen. Ik schrok van alle haat zaaiende teksten aan het adres van Kuik. Het blijkt dat hij toch een onderwerp aanboort die voor veel mensen als een heilig domein gezien wordt. In het college kwam vooral de kant van het recht van de rechthebbenden naar voren. Maar uit verschillende media blijkt dat ook BREIN rechtszaken tegen zich heeft gehad en sommigen daarvan ook hebben verloren. Hier gaat het vooral om de privacy regels van de gebruikers en het dwarsbomen van de vrijheid van meningsuiting (Coeterier 2007) (Langenberg 2009). Aangezien ik zelf opgeleid ben tot 'toegepast' kunstenaar kan ik me heel erg goed voorstellen hoe het is voor de rechthebbenden als mensen zomaar jouw eigendom zonder toestemming mis- of gebruiken. Waarschijnlijk zou ik ook niet zomaar over me heen laten lopen en er echt een zaak van maken. Als Grafisch Ontwerpers kunnen wij de organisatie pictoright.nl inschakelen. Maar hoe hypocriet is het eigenlijk dat ik dit verkondig want op mijn computer staat beslist ook illegaal gedownloade muziek. Dit is gelijk ook het lastige punt, als iets gratis is en mensen moeten er ineens voor gaan betalen weigeren ze dit te doen. Terwijl als het om hun eigen auteursrecht of om hun verloren geld zou gaan, zouden ze waarschijnlijk hetzelfde hebben gedaan als de rechthebbenden nu doen via BREIN. Uiteindelijk is geld toch waar het om draait. Het artikel en het college van Kuik gaven ons allebei een totaal andere kijk op het auteursrecht. Ik ben van mening dat beide partijen, rechthebbenden en gebruikers, toenadering tot elkaar moeten zoeken. Er moet gezocht worden naar betaalbare alternatieven. Maar hierbij twijfel ik of dit ooit in de praktijk gebracht zal worden, een praktijk waarin vrijheid van meningsuiting en de rechten op privacy hoog in het vaandel staan. 


Literatuur
Coeterier, M. “LJN: AY3854.” Rechtspraak. 2007. 22 september 2009 <http://zoeken.rechtspraak.nl/resultpage.aspx?snelzoeken=true&searchtype=ljn&ljn=AY3854>.

Langenberg, Jeroen. “Stichting BREIN klaagt mogelijk alle ISP's aan.” Techzine 25 juni 2009. 21 september 2009 <http://www.techzine.nl/nieuws/20621/stichting-brein-klaagt-mogelijk-alle-isps-aan.html>.